Bilişsel davranışçı terapi (BDT) son yıllarda en çok konuşulan terapi yöntemlerinden biridir. BDT’nin psikoterapide yaygın olarak kullanılması mesleki gelişim hedefleyen ruh sağlığı profesyonellerini bu alana yöneltmiştir. BDT’de uzmanlaşmak için terapi tekniklerinin detaylandırıldığı eğitim programlarına katılmak gerekir. Bu içeriğimizde BDT eğitimi nedir, nereden alınır gibi konuları açıklığa kavuşturuyoruz.
BDT Nedir?
İçeriğimizin başında belirttiğimiz üzere BDT bir terapi yöntemidir. BDT açılımı da bilişsel davranışçı terapi şeklindedir. Bilimsel kanıtlara dayalı bu terapi yönteminin temelinde düşünce-duygu-davranış döngüsü vardır. Bu döngüyü şu şekilde açıklayabiliriz: Davranışlarımız, düşünce şeklimizi ve duygularımızı etkiler.
Danışan ile danışmanın iş birliği içinde olduğu bu terapi yönteminde amaç bireylerin gerçek olmayan veya olumsuz düşünce kalıplarını değiştirerek sağlıklı davranış geliştirmelerini sağlamaktır. Amaca yönelik olarak BDT seanslarında şu terapi teknikleri uygulanır:
- Bilişsel yeniden yapılandırma (olumsuz düşünceleri gerçekçi alternatiflerle değiştirme),
- Davranışsal müdahaleler (sağlıklı alışkanlık rutinleri oluşturma),
- Maruz bırakma (kaygı tetikleyicilerinin seviyesini artırma ve bireyleri korkularıyla yüzleştirme)
- Gevşeme ve farkındalık teknikleri (nefes egzersizleri, kas gevşetme teknikleri vb.).
Bilişsel davranışçı terapi teknikleri; anksiyete bozukluklarında, travma sonrası stres bozukluğunda, obsesif kompulsif bozukluklarda ve bağımlılıklarda faydalı olur. BDT, danışan rolü, bilimsel dayanak, zaman perspektifi gibi birçok yönüyle diğer terapi türlerinden farklıdır. Aşağıdaki tabloda bu farklılıkları ne olarak görebilirsiniz:
| BDT | EMDR | Psikodinamik terapi (klasik) |
| Şu anda ve gelecekte | Travmatik anılar | Geçmiş deneyimler ve bilinçdışı |
| Davranışları değiştirerek problemleri çözmek | Travmaları yeniden işleyerek duygusal rahatlama sağlamak | Sorunların kökenlerini anlayarak problemi çözmek |
| Danışan ev ödevleriyle aktif olarak seansa katılır. | Göz hareketleri, anıları hatırlayarak duyguları ifade etme suretiyle danışan da seansa orta seviyede katılım sağlar. | Danışan daha pasiftir. |
| Kaygı, depresyon, fobiler, obsesyonlar için uygulanır. | Kişilik sorunları ve travma sonrası stres bozukluğu için uygulanır. | Genel ruh sağlığı için uygulanır. |
| Kısa ve yapılandırılmış seans | Genellikle 6-12 seans uygulanır. | Seans süresi uzayabilir. |
Tablodan anlaşıldığı üzere BDT, bugüne ve anında çözüme odaklanılan terapi türüdür ve hızlı sonuç verir.
BDT Eğitimi Nedir?
BDT eğitimi yani bilişsel davranışçı terapi eğitimi ruh sağlığı profesyonellerine BDT alanında uzmanlık kazandıran psikoloji eğitimidir. Eğitimde hızlı ve etkili bir terapi olarak bilinen BDT hakkındaki detaylar ele alınır. BDT eğitim programının içeriği eğitimi veren kuruma göre değişir. Bununla birlikte eğitim konuları genel olarak şöyledir:
- Bilişsel Davranışçı Terapinin Tanımı ve Tarihçesi
- Bilişsel Davranışçı Terapi Kuramı Nedir?
- Bilişsel Davranışçı Terapisinin İşleyişi
- Bilişsel Davranışçı Terapi Yöntemleri
- Çocuklarda, Yetişkinlerde ve Çiftlerde Bilişsel Davranışçı Terapi
- BDT egzersizleri
- Şema Terapi Nedir?
BDT eğitimi ruh sağlığı profesyonellerine yönelik olarak düzenlenmiştir. Dolayısıyla katılımı profili şöyledir:
- Psikoloji, PDR (Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık) lisans programlarının mezunları,
- Klinik psikoloji, uygulamalı psikoloji, rehberlik ve psikolojik danışmanlık yüksek lisans veya doktora programlarının mezunları,
- Psikiyatri bölümü mezunları,
- Aile danışmanları.
Sosyologların, sosyal çalışmacıların, çocuk gelişimcilerinin ve çalışma alanı toplum sağlığı ile ilişkili olan diğer meslek gruplarının da BDT eğitimine katılmaları faydalı olur. BDT eğitimi daha çok aile danışmanlığı eğitimine ilgi gösterenlerin katılmayı tercih ettiği eğitimlerden biridir. İlgili bölümlerden mezun olanların BDT ile birlikte oyun terapisi, EMDR, cinsel terapi gibi diğer psikoloji eğitimlerine de katılması önerilir. Doğru BDT eğitimi ve e-Devlette görüntülenebilen BDT sertifikası bu terapi yaklaşımını uygulama becerisi kazanmak için yeterlidir.
BDT Eğitimi Ne İşe Yarar?
BDT eğitiminde amaç eğitime katılanların BDT protokollerini benimseyerek bireye özel vaka formülasyonu ile yaklaşabilmelerini sağlamaktır. Amaca yönelik olarak BDT’nin bilişsel, davranışsal ve öğrenme kuramları detaylı olarak ele alınır. Vaka örnekleri ve araştırmalar baz alınarak hem yetişkinlerde hem de çocuk ve ergenlerde BDT uygulamaları detaylandırılır.
- Zengin eğitim içeriğine sahip BDT eğitimi sayesinde kursa katılanlar;
- BDT tekniklerinin dayandığı ilkeleri kavrayabilir,
- Otomatik düşünceler ve şemalar konusunda farkındalık kazanabilir,
- Bilişsel yöntemleri planlayabilir,
- Hangi durumda hangi teknikle müdahale edeceğini bilir.
Eğitimin en önemli kazanımı sertifikadır. Bilişsel davranışçı terapi eğitim sertifikası, BDT tekniklerini uygulamak için yasal zemin oluşmasını sağlar. Sertifikalı BDT uzmanlarının çalışma alanları şöyledir:
- Hastanelerin psikiyatri ve psikolojik destek birimleri,
- Ruh sağlığı klinikleri ve tedavi merkezleri,
- Toplum sağlığı merkezleri
- Eğitim kurumlarının öğrenci danışmanlık merkezleri,
- Sivil toplum kuruluşları.
BDT sertifikasıyla uzmanlığını belgeleyenler özel klinikte birebir terapi hizmeti verebilir veya online terapi ve danışmanlık hizmeti verebilir.
BDT Eğitimi Hakkında SSS
BDT açılımı nedir?
BDT bilişsel davranışçı terapinin baş harflerinin kısaltılmışıdır. Bu terapi yönteminde danışanlara kendi kendinin terapisti olmak öğretilir. BDT birçok psikolojik sorunda etkinliği kanıtlanmış bir yöntemdir.
BDT eğitimi ne kadar sürer?
BDT eğitimi süresi kuruma ve eğitim programına göre değişir. Süpervizyon destekli ileri seviye programlarda süre daha uzun tutulur. Eğitim süresi ve sertifika saati hakkında detaylı bilgi almak için eğitim alınacak kurumun eğitim danışmanlarıyla iletişime geçmek gerekir.
Online BDT eğitimi geçerli mi?
BDT eğitimleri yüz yüze olabildiği gibi online da olabilir. Online BDT eğitimleri MEB bünyesindeki özel kurs merkezleri tarafından veriliyorsa yasal bakımdan geçerlidir. Geçerlilik, online BDT eğitimi sonrasında verilen sertifikanın e-Devlet’te sorgulanmasıyla teyit edilebilir.
BDT sertifikası ne işe yarar?
Sertifika kurs bitirme belgesi niteliğindeki resmi evraktır. Dolayısıyla BDT sertifikası, bireyin BDT alanında eğitim aldığını gösterir ve alanda çalışmalarına olanak tanır. Sertifikalı BDT uzmanları psikolojik danışmanlık merkezlerinde çalışma fırsatı bulabilir.
Sonuç olarak;
BDT psikoterapi alanında devrim yaratmış bilimsel kanıtlara dayalı bir terapidir. Bilişsel davranışçı terapinin bu denli etkili olması ve bilimsel kanıtlara dayalı olması uzmanlar için BDT’yi cezbedici kılmıştır. Hatta birçok ruh sağlığı uzmanı BDT eğitimi nedir, nereden nasıl alınır araştırmaktadır. Buna dayanarak BDT eğitimi hakkında bilinmesi gereken detayları ele aldık. BDT’de uzmanlaştıysanız bir diğer psikoloji eğitimi olan aile danışmanlığı eğitimine katılmanızı öneririz.

